Ankara merkezli biyoteknoloji girişimi Hücrelab'ın geliştirdiği masaüstü test cihazı, iki ilçe hastanesinde deneme amaçlı kullanılmaya başlandı. Cihaz, parmak ucundan alınan az miktardaki kan örneğiyle bazı rutin tahlillerin sonuçlarını yaklaşık 12 dakikada verebiliyor.
Girişimin kurucularından biyomühendis Dr. Seçil Okan, cihazın özellikle merkezi laboratuvara uzak olan ilçe hastaneleri ve acil servisler için tasarlandığını söylüyor. Okan'a göre örneklerin kente gönderilmesi ve sonucun beklenmesi, bazı durumlarda tedavi kararını saatlerce geciktirebiliyor.
Karşılaştırmalı değerlendirme sürüyor
Deneme sürecinde cihazla yapılan ölçümler, aynı hastadan alınan örneklerin merkezi laboratuvardaki standart yöntemle elde edilen sonuçlarıyla karşılaştırılıyor. Hastanelerin biyokimya uzmanları, ilk üç aylık verilerin umut verici olduğunu, ancak cihazın tüm tahlil türleri için uygun olmadığını vurguluyor.
Hızlı test, laboratuvarın yerini almıyor; hekimin hızlı karar vermesi gereken durumlarda ona ek bir araç sunuyor.
Biyokimya uzmanı Dr. Rıza Türkoğlu, hızlı testlerde örnek alma tekniğinin ve cihazın düzenli kalibrasyonunun sonuçların güvenilirliği açısından belirleyici olduğunu hatırlatıyor. Bu nedenle cihazı kullanan sağlık personeline kapsamlı bir eğitim verildi.
Cihazın geliştirilmesi yaklaşık dört yıl sürdü. Ekip, ilk prototipleri üniversite laboratuvarlarında test etti; ardından cihazın boyutunu küçültmek ve kullanımını kolaylaştırmak için tasarım üzerinde çalıştı. Dr. Okan, cihazın dokunmatik ekranının ve sesli yönlendirmelerinin, yoğun çalışma temposundaki sağlık personelinin işini kolaylaştırmak amacıyla tasarlandığını söylüyor. Sonuçlar, hastane bilgi sistemine otomatik olarak aktarılabiliyor.
Girişim, deneme sürecinin ardından gerekli onay ve belgelendirme aşamalarını tamamlamayı hedefliyor. Ekip, cihazın ileride kırsal bölgelerdeki sağlık merkezlerinde de kullanılabileceğini öngörüyor. Cihazın tek kullanımlık test kartuşlarının yurt içinde üretilmesi için de bir tedarik planı hazırlanıyor.